Booking.com wilde haar thuiswerkbeleid aanpassen door haar werknemers te verplichten 40 procent van de werktijd op kantoor te werken. De ondernemingsraad stemde daar niet mee in. Booking.com is vervolgens een procedure gestart om vervangende toestemming van de kantonrechter te vragen. En met succes. Volgens de kantonrechter mag Booking.com haar werknemers de verplichting opleggen om ten minste 40 procent van hun werktijd op locatie aanwezig te zijn. De uitspraak biedt nuttige aanknopingspunten voor andere werkgevers.
Wat speelde er?
In het thuiswerkbeleid van Booking.com werden werknemers aangemoedigd om ten minste 40 procent van de werktijd op kantoor aanwezig te zijn. Ondanks aanmoedigingen van Booking.com bleef de opkomst echter laag: gedurende meer dan een jaar had slechts 27 procent van de werknemers de aanbeveling opgevolgd. Booking.com wilde het beleid daarom aanscherpen en haar werknemers verplichten ten minste 50 – 60 procent van de werktijd op kantoor te werken.
De ondernemingsraad heeft voor wijziging van het thuiswerkbeleid een instemmingsrecht. Het voorgenomen besluit tot wijziging van het thuiswerkbeleid moest Booking.com daarom eerst aan de ondernemingsraad voorleggen. Zij heeft echter eerst een voortraject doorlopen. Dit heeft ertoe geleid dat in de instemmingsaanvraag uiteindelijk in het voorgenomen besluit een aanwezigheid van 40 procent (in plaats van 50 – 60 procent) op kantoor werd vereist. Toch weigerde de ondernemingsraad op 22 mei 2026 zijn instemming. Booking.com nodigde de ondernemingsraad uit om nogmaals om tafel te gaan, maar de ondernemingsraad bleef instemming weigeren.
De ondernemingsraad wees onder meer op de negatieve gevolgen voor werknemers (zoals reistijd, reiskosten en zorgtaken), onvoldoende werkplekken op piekdagen en zorgen over de privacy van werknemers, vanwege het controleren van aanwezigheid.
De procedure bij de rechter
Booking.com is daarom een procedure bij de kantonrechter begonnen en heeft vervangende toestemming gevraagd. Dat kan de werkgever (ondernemer) doen als de ondernemingsraad geen instemming geeft én van mening is dat (i) de beslissing van de ondernemingsraad om geen instemming te geven onredelijk is, of (ii) het voorgenomen besluit van de ondernemer gevergd wordt door zwaarwegende bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale redenen. Booking.com heeft beide gronden aangedragen.
Ter onderbouwing van de gronden heeft Booking.com gesteld dat het beleid een redelijke balans biedt tussen verplichte aanwezigheid op kantoor (minimaal 40%) en flexibiliteit om thuis te werken (maximaal 60%), en daarmee het belang dient van werknemers bij flexibiliteit en het belang van Booking.com dat werknemers elkaar met regelmaat op kantoor treffen. Ook zouden een aantal belangrijke doelen worden gediend, namelijk: (i) het behouden en bevorderen van de bedrijfscultuur en verbinding, (ii) opleiding en ontwikkeling, vooral van new hires, en (iii) effectieve samenwerking tussen teams. Volgens Booking.com zijn dat belangen die zwaar mogen wegen en waarvoor fysieke aanwezigheid noodzakelijk is. Overleggen, van elkaar leren, samen één cultuur vormen zijn allemaal dingen die nu eenmaal beter gaan als men daadwerkelijk samen is. Het is volgens Booking.com essentieel voor het behoud van de bedrijfscultuur dat medewerkers elkaar op kantoor ontmoeten en samen optrekken. Het aanmoedigingsbeleid werkte onvoldoende en beperkte aanwezigheid werkt voor sommigen ontmoedigend. Een aanwezigheid van 40 procent is volgens Booking.com bovendien een redelijk verzoek.
Van belang is dat Booking.com ook heeft aangevoerd dat eventuele (tijdelijke) nadelige gevolgen van de verplichtstelling om twee dagen naar kantoor te komen worden ondervangen door de overgangsperiode van zes maanden (waarin het beleid nog niet zou worden gehandhaafd) en door een uitzonderingsclausule voor werknemers die wegens aantoonbare persoonlijke omstandigheden in een bepaalde periode de 40 procent niet zouden kunnen halen.
Wat besliste de kantonrechter?
De kantonrechter heeft Booking.com vervangende toestemming verleend. De kantonrechter vond het belang van Booking.com bij het voorgestelde beleid zelfs zonder twijfel redelijk. Werknemers worden, aldus de kantonrechter, “bepaald niet overvraagd” met een verplichte aanwezigheid van 40 procent.
Daarbij woog mee dat Booking.com een uitgebreid overlegtraject heeft gevoerd, bereid was het beleid aan te passen en nooit heeft uitgedragen een volledig thuiswerkbedrijf te zijn. Het argument dat er op piekdagen onvoldoende werkplekken zijn, staat het voorgestelde beleid niet in de weg. De kantonrechter heeft de vraag of individuele aanwezigheid mag worden gecontroleerd met gegevens van de toegangspassen in het midden gelaten – Booking.com en de ondernemingsraad moeten hierover verder overleggen.
Aandachtspunten voor uw organisatie
Een verplichte aanwezigheid van ten minste 40 procent van de werktijd vond de kantonrechter redelijk, maar de uitspraak geeft geen algemene grens. Of een percentage redelijk is hangt af van alle omstandigheden van het geval. Het belang en de nut van aanwezigheid op kantoor – en de aanzienlijke voordelen daarvan – wordt door deze uitspraak wel bevestigd.
Van belang is wel dat instemming van de ondernemingsraad – of de vervangende toestemming van de kantonrechter, zoals in dit geval individuele werknemers niet automatisch bindt. Of een werkgever de aanwezigheidsverplichting ook jegens individuele werknemers kan afdwingen, moet op individueel niveau worden beoordeeld.
Inmiddels is bekend dat de ondernemingsraad hoger beroep heeft ingesteld tegen de uitspraak van de kantonrechter. De uitspraak is echter uitvoerbaar bij voorraad, waardoor Booking.com het beleid in de tussentijd in ieder geval kan implementeren.
Heeft u vragen over het wijzigen van uw thuiswerkbeleid, neem dan gerust contact met ons op.






