Ondernemings- en Insolventierecht

Failliet verklaard zonder steunvordering

Uw debiteur betaalt niet, ook niet na een rechterlijke veroordeling. Een faillissementsaanvraag kan dan een volgende stap zijn. Daarvoor moet wel aannemelijk zijn dat er nog een andere schuldeiser is. Wat als u die niet kunt aanwijzen? De Rechtbank Noord-Holland sprak in zo’n situatie toch een faillissement uit. Een opvallende uitspraak over een bekend obstakel voor schuldeisers.

Een rechterlijke uitspraak maar geen betaling
De zaak betrof een oud-werknemer van Handelsonderneming Hoofdvaart Lijnden B.V. De onderneming was in kort geding veroordeeld tot betaling van € 25.737,52 aan de oud-werknemer, maar betaalde niet. Ook de inzet van een deurwaarder bleef zonder resultaat. Daarop vroeg de oud-werknemer het faillissement van de onderneming aan.

Er was echter geen concrete tweede schuldeiser bekend. Mogelijk hadden ook het UWV en de Belastingdienst nog geld tegoed, maar bewijs daarvoor ontbrak.

Waarom een tweede schuldeiser nodig is
Voor een faillietverklaring op verzoek van een schuldeiser moet aannemelijk zijn dat de aanvrager een vordering heeft en dat de onderneming is opgehouden te betalen. Daarbij geldt de eis dat er minstens twee schuldeisers zijn. Juristen noemen dit het pluraliteitsvereiste. De vordering van een andere schuldeiser heet een steunvordering.

Daarnaast moet ten minste één schuld opeisbaar zijn: betaling daarvan moet kunnen worden verlangd. Alleen het bestaan van meerdere schuldeisers is niet genoeg. De rechter moet ook beoordelen of de onderneming daadwerkelijk is opgehouden te betalen.

Toch een faillissement
Ondanks het ontbreken van een concrete steunvordering sprak de Rechtbank Noord-Holland op 27 mei 2025 het faillissement uit. De rechtbank betrok daarbij het bredere financiële beeld. Uit de jaarrekening bleek een negatief eigen vermogen en een forse schuldenlast. Bovendien had de onderneming tijdens de eerdere kortgedingzitting zelf verklaard dat er geen geld was. Tegen de faillissementsaanvraag voerde de onderneming geen verweer. De rechtbank vond deze omstandigheden samen voldoende om het faillissement uit te spreken.

Een uitspraak die juridische vragen oproept
De uitspraak roept vragen op over de toepassing van de eis van meerdere schuldeisers. Heeft de rechtbank op basis van de jaarrekening en de overige omstandigheden aangenomen dat er andere schuldeisers waren? Of heeft zij het pluraliteitsvereiste losgelaten? Dat onderscheid is belangrijk. De Hoge Raad houdt vast aan de eis dat een onderneming meer dan één schuldeiser heeft. De gedachte daarachter is dat een faillissement dient om het beschikbare vermogen onder de gezamenlijke schuldeisers te verdelen. Een lagere rechter kan die eis daarom niet zomaar buiten toepassing laten.

Meer ruimte voor de praktijk
Voor ondernemers betekent deze uitspraak niet dat een steunvordering voortaan overbodig is. Wie het faillissement van een debiteur wil aanvragen, doet er nog steeds goed aan mogelijke andere schuldeisers te onderzoeken en hun vorderingen te onderbouwen.

Tegelijkertijd vinden wij het onwenselijk dat ondernemingen die duidelijk niet meer kunnen betalen aan een faillissement kunnen ontkomen, uitsluitend omdat een schuldeiser geen steunvordering kan aantonen. Dat kan ook ruimte bieden aan ondernemingen die bewust hun betalingsverplichtingen ontlopen. Een praktische benadering die recht doet aan de werkelijke financiële situatie juichen wij daarom toe. Wat ons betreft is het tijd dat de Hoge Raad opnieuw beoordeelt of vasthouden aan een aantoonbare steunvordering in alle gevallen de belangen van schuldeisers dient.

Auteur

  • Sjef Bartels

    Voor meer informatie of vragen over het bovenstaande kunt u contact opnemen met Sjef Bartels.

Dit artikel delen: